Blog

Sabine ten Have en yogaleraar Rob Obermeyer van Yogacentrum Utrecht

 

 

PranaJa

 

In de traditie waarin ik ben opgeleid (kortweg samengevat als integrale en meditatieve hatha yoga) staat de beleving voorop. Het ervaren van de yogahoudingen (en visualisaties). De techniek van de houdingen was minder belangrijk. Let wel:niet onbelangrijk, maar ondergeschikt aan de beleving.

 

Gaandeweg week ik daar wat van af omdat ik technische aanwijzingen zelf als verrijkend en verduidelijkend ervaar. En zoals ik mijn leerlingen vaak meegeef; als je in de houding staat zoals deze oorspronkelijk is bedoeld (en weet: het gaat hier niet om perfectie) kan de houding beter doorvoeld worden. Het is makkelijk om daarin te verdwalen; een hele les vol technische aanwijzingen waardoor stilte en diepe spirituele ervaringen amper ruimte krijgen of de andere kant van het spectrum; een les vol verheven wijsheden die praktisch onhaalbaar zijn voor velen. We hoeven ook helemaal niet ‘heilig’ of ‘beter’ te worden.

 

Zoals Rita Beintema (oprichtster van yogaschool Samsara en yogini) het verwoordde: ‘veel mensen kunnen niet eens staan. Leer eerst maar eens te staan; gewicht op de voetbogen en de navel op 12 uur.”

 

Het mooie is, nee het prachtige is J dat als in dat staan een midden wordt gevonden, het midden tussen links en rechts, voor en achter, niet alleen het fysieke lichaam wordt aangesproken. Ook het energielichaam oftwel het pranalichaam.

 

Prana

is een belangrijk begrip binnen yoga. De adem draagt/vervoert de prana, oftewel levenskracht (vrijelijk vertaald). Yogadocent en schrijver van diverse yogaboeken, Klaas-Jan van Velzen: “prana is de helende kracht waardoor een ziek persoon weer beter kan worden.” Adem en prana zijn dus nauw met elkaar verbonden. Beïnvloed je de adem, dan beïnvloed je de prana. “Het is de adem (‘aam’) die het verschil uitmaakt tussen lijk (‘lich’) en lichaam.”

 

Klaas-Jan doet dan ook in de laatste nieuwsbrief voor yogaleerkrachten een appèl op hen (en op de Vereniging van Yogaleerkrachten) om dit te onthouden. “Het gaat in de hatha yoga niet om de spieren, het gaat om de prana.”

 

Voor mij een begrip van onschatbare waarde. Een begrip dat ervaring wordt als de armen een ruime cirkel beschrijven, je innerlijk deze ruimte toelaat, de aanraking met innerlijke – en uiterlijke ruimte ervaart.

 

Deze blog van vandaag is een uitnodiging om te ervaren. Te voelen dat je leeft, de levensenergie door je aderen en door je poriën te voelen stromen. ‘Ja’ te zeggen tegen de ervaring van wat het lichaam je vertelt. Een ‘Ja’ voor de prana!!

 

Lieve groet,

Sabine

 

 -----------------------

 

De ha en de tha

 

Hatha yoga, een begrip gebruikt alsof iedereen dan weet waar het over gaat. Yoga staat voor eenheid, samenbrengen.

Alleen waar staan de ha en tha precies voor? Die staan voor respectievelijk de zon en de maan, twee grote begrippen. Begrippen die ik vertaal naar een stukje theorie (lees: achtergrondinformatie) en in mijn lessen graag naar een levende ervaring.

 

Nadi’s

In de yogales werken we met de pranastroom in de nadi’s. Nadi’s komen veelal overeen met de meridianen uit de Chinese geneeskunde. Geen zichtbare bloedbanen, maar energiekanalen die in energieknooppunten bijeenkomen, de chakra’s. Over de chakra’s meer in een volgend blog.

 

De drie grootste nadi’s zijn ida, pingala en sushumna. Sushumna is het centrale kanaal dat loopt van de basis van de wervelkolom vanuit het wortelchakra en eindigt in het kruinchakra. Ida nadi begint links en loopt in spiraalvorm rondom (esculaap)het centrale kanaal naar het linkerneusgat. Pingala ontspringt rechts vanuit het wortelchakra en loopt in spiraalvorm tot in het rechterneusgat.

 

En nu komen we aan bij de ha en de tha. Ida en pingala staan voor de twee tegengestelde krachten in ons, met andere woorden de man-/vrouwpolariteit. Ida is passief, introvert en vrouwelijk ook wel de maannadi genoemd. Pingala is actief, extravert en mannelijk en wordt ook wel zonnadi genoemd. Yin en yang dus :-).

 

Doel van hatha yoga is de versmelting van deze twee polaire energieën voor een evenwichtige stroom van de levenskracht (prana) in ida en pingala, zodat noch mentale noch fysieke krachten overheersen. In de les werken (o.a.) de asana’s (houdingen) in op de nadi’s door in bepaalde gebieden de nadi’s te blokkeren en in bepaalde gebieden te activeren. Er ontstaat een zuivering van ida en pingala en de prana in sushumna begint te stromen. Dan ontstaat er harmonie. In mijn woorden: een wereld aan tevredenheid. En zo is de cirkel weer rond :-).

 

Kom het beleven in een van mijn lessen!

 

Hartegroet,

Sabine

 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Juli 2013

 

Afscheidsblog aan mijn leraar

 

De brief is al geschreven, het afscheid al geweest. Al voelde het niet als een afscheid, maar meer als een ‘we’ll meet again’. “Ik draag het stokje aan jullie over. Als de leraar verdwijnt, verschijnt de leraar in jou. Zo hoort het te gaan.”

 

Een ode aan mijn leraar? Ach ja, waarom ook niet! Alle kritische geluiden zijn al lang geuit en besproken. Wat zo mooi is aan mijn leraar en zijn manier van lesgeven is dat nuchterheid en vergroten van (spiritueel) bewustzijn samengaan. In mijn brief aan hem verwoordde ik dit zo: “In alle workshops en cursussen die ik volg zijn er weinig mensen met de diepgang, gevoeligheid en tegelijkertijd nuchterheid en zelfspot zoals jij.” Iets wat mij zeer aanspreekt. Yoga met beide voeten op de grond en de handen uitreikend naar de hemel.

 

Tijdens de afscheidsavond kwamen er mooie citaten voorbij, zoals ‘Wees aandachtig’. Een gevleugelde uitspraak en op de juiste (lees: aanwezige) manier uitgesproken zoooo krachtig. Het viel mij op de laatste tijd, net zoals de spreekvrouwe die avond, dat de lessen van mijn leraar versoberden; minder houdingen en minder woorden. Eenmaal ging hij tien minuten voor aanvang van een les al in de zaal zitten, in meditatie verzonken. Een diepe stilte ontstond. Instantly. ‘Boem’, ik was Thuis!

 

Een spiritueel thuis, dat is het yogacentrum jarenlang voor mij geweest.

De (latent aanwezige) kennis mocht indalen.

 

Einde van een tijdperk. Dankjewel Rob!

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Satya, waarheidsliefde

 

Zonder dat ik het zelf echt wist, ben ik de laatste tijd veel bezig met een van de yama’s*, namelijk Satya oftewel welwillende waarheid: onthouden van liegen of onwaarheid. Sowieso vind ik eerlijkheid een groot goed en streef ik dat na, maar niet liegen gaat nog veel verder. Als mensen vragen hoe het met je gaat durven zeggen dat je je heel lekker voelt of juist heel rot. Als iemand iets zegt wat je raakt, dat uitspreken.

 

En dat betekent voor mij ook afscheid van een meeloper zijn. Nou ben ik nooit een meeloper pur sang geweest. Maar de neiging om mee te bewegen met de mening van anderen herken ik zeker wel. Een mildheid naar jezelf ontwikkelen en moed betrachten om anders te durven zijn. Niet om het anders zijn voor de duidelijkheid, maar omdat lang niet iedereen eerlijk wil zijn, ben je dan al gauw anders J.

 

Het is een proces van vallen en opstaan. Mijn lieve keel laat me regelmatig weten dat ik hierin nog enige oefening nodig heb. Mezelf uitspreken en dus ‘de waarheid’ spreken. Al is waarheid natuurlijk een wat abstract begrip. Er is wel degelijk zoiets als ‘jouw waarheid’. Zoals de mooie tantrika Sandhya ooit tegen me zei: “laat mensen ‘jouw waarheid’ weten. Spreek het uit.”

 

En dus ook: lachen als je moet lachen en huilen als je dat zo voelt. Een oefening in kwetsbaarheid en nederigheid. Oefen maar eens met een dag niet liegen. Begin bij jezelf. Schrijf me je ervaringen als je wilt (info@yogaleela.nl). Ik ben er benieuwd naar.

 

Veel liefs,

Sabine

 

* Yama (Sanskriet: यम, yama, 'onthouding', 'verbod') vormt de eerste stap op het achtvoudige yogapad (ashtanga yoga) uit Patanjali's Yogasoetra's. Bron: wikipedia

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Blog Oktober 2013

 

“Where there is love, there is no effort”

 

In mij een grote behoefte om te delen, wat er in mij leeft, hoe het leven me raakt.

Hoe mensen/ervaringen me aanraken. Gisteren bij Amma (www.amma.nl) geweest. Na haar knuffel een gevoel van rust, een helder zien. Kleuren echt, mensen echt. Vanuit mij (was ik het wel J?) een liefdevolle blik die alles aanschouwde. Eenheid met alles en iedereen. Soms blijft het dagen bij me zo’n gevoel. Soms maar eventjes …

 

Veel mensen vragen me hoe het is om bij Amma te zijn. Ik blijf het moeilijk vinden om daar woorden aan te geven. Wonderlijk, helder zijn en Liefde zijn woorden die het wat benaderen.

 ‘De ervaring Amma’. Anders kan ik het niet omschrijven. Haar eerste knuffel bracht me euforie. Ik werd me ‘als bij toverslag’ bewust van de immense bron van moederliefde die ik ben. Dat ik alleen maar liefde ben. De rest van de tijd als ik me hier niet bewust van ben, waar ben ik dan in Godsnaam mee bezig? J L

Citaat Amma: “een ononderbroken stroom van liefde gaat van mij uit naar alle wezens van het universum. Dit is mijn ingeboren aard.

En hoe ‘wonderlijk’, dit gebeurt. Dit voel ik!

 

En nog een citaat wat mij aanspreekt in deze maantijd is het onderstaande:

“als shakti of zuivere kracht in een vrouw wil ontwaken en opkomen, dan dient zij zich eerst van haar eigen zwakheden bewust te worden. Vervolgens kan zij die zwakheden door haar wilskracht, onbaatzuchtige dienstverlening en spirituele oefeningen overwinnen.

Als vrouwen hun vrouwelijke eigenschappen verwerpen en proberen om als mannen te worden door alleen mannelijke eigenschappen te ontwikkelen, dan zal de onevenwichtigheid in de wereld alleen maar groter worden. Dit is niet wat de huidige tijd nodig heeft. Wat echt nodig is, is dat vrouwen alles wat in hun vermogen ligt, aan de samenleving bijdragen, en wel door zowel hun universele moederschap als hun mannelijke eigenschappen te ontwikkelen.” [1]

 

Veel vrouwen proberen alleen maar mannelijke kwaliteiten te ontwikkelen. Terwijl juist de wereld en wijzelf de behoefte hebben om vrouwelijk eigenschappen te ontwikkelen (of te herontdekken). Ik herken dat in veel van mijn zusters.

 

Persoonlijk vind ik het beslist niet altijd makkelijk om kwetsbaarheid toe te staan. Een geliefd leerlinge gaf me ooit een kaartje met een boeddha voorop met de tekst: ‘grenzeloze kwetsbaarheid is onkwetsbaar’. De momenten dat ik zo ‘naakt’ durf te zijn, koester ik en omarm ik in alle kracht en zachtheid die in me huist en me omringt.

 


[1] Het ontwaken van Universeel Moederschap

Een toespraak gegeven door Sri Mata Amritanandamayi ter gelegenheid van "Een Wereldomvattend Vredesinitiatief
van Vrouwelijke Religieuze en Spirituele Leiders".
Palais des Nations, Genève -7 oktober 2002.

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Blog november 2013

Vrij zijn

 

Bepaalde zaken worden helder de laatste tijd. Bijvoorbeeld wat mijn terugkerend thema is in de lessen. Vrijheid. Vrij zijn.

Zoals mijn leraar Rob Obermeijer het omschrijft:

Yoga is niets meer dan open, aandachtig, vrij van conditioneringen in het hier en nu zijn. 
In een evenwicht tussen spanning en ontspanning.”

 

En zoals Rita Beintema het omschrijft in haar boek Echt zijn: “de weg van de yoga die hier gevolgd wordt, is een proces. Een proces om onze geconditioneerde gedrags- en denkpatronen te leren doorzien. Het leidt vanuit een dualiteit naar eenwording. We leren het evenwicht vinden tussen uitersten, mee te gaan in de bewegingsstroom van het leven, zonder iets te verdringen, zonder iets uit te sluiten. We leren leven in spontaniteit.”

 

Daar staat Leela ook voor. Het leven als een spel. ‘Een spiritueel theater’, zoals Peter Marchand het omschrijft. “Als het leven een spel is, dan is ook yoga een spel dat we pas serieus kunnen spelen als we onszelf en het spel niet al te serieus nemen. Dat is de betekenis van Leela, niets meer en ook niets minder.” *** Peter Marchand***

 

Op dit moment ervaar ik dit als een spannende ontdekkingsreis. Alsof ik dingen voor het eerst ervaar. Voor het eerst mezelf echt ont-dek. Een soort hernieuwde puberteit, maar dan op mijn 37e :-) (nog net!). Oude ‘heilige’ huisjes vallen om tot mijn grote genoegen. In mijn lessen ben ik regelmatig ‘inene’ in deze vrijheid. In het dagelijks leven gaat het stapje voor stapje. Een mooi proces. Een bijzonder pad wat ik graag deel met mijn leerlingen en andere dierbaren.

Wordt vervolgd :-)

Hartegroet,
Sabine

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 

Blog september 2014

 

Terug van nooit weggeweest

 

Zo lieve mensen. Blogjes van Yoga Leela waren even uit de lucht. Maar ik niet hoor. Ik heb gesprongen in de lucht, gedroomcirkeld om een lieve man, genoten van een welverdiende (schrijf ik dit echt, ja dit schrijf ik echt :-)) vakantie, geworsteld met een vaag virus dat even huishield (hoezo zachtheid naar mezelf?!).

 

Ja lieve mensen ook in het leven van deze yogajuf gebeurt er wel eens wat :-) en komen er wel eens stormen voorbij. Voor een ieder die daar ook wel eens mee struggelt, hieronder dit mooie gedicht van Rumi:

 

De herberg

Dit mens-zijn is een soort herberg
elke ochtend weer een nieuw bezoek.

Een vreugde, een depressie, een benauwdheid,
een flits van inzicht komt
als een onverwachte gast.

Verwelkom ze; ontvang ze allemaal gastvrij!
Zelfs als er een menigte verdriet binnenstormt,
die met geweld je hele huisraad kort en klein slaat.

Behandel dan toch elke gast met eerbied,
misschien komt hij de boel ontruimen
om plaats te maken voor extase….

De donkere gedachte, schaamte, het venijn,
Ontmoet ze bij de voordeur met een brede grijns
en vraag ze om erbij te komen zitten.

Wees blij met iedereen die langskomt.
De hemel heeft ze stuk voor stuk gestuurd
om jou als raadgever te dienen.

Jalaluddin Rumi (1207-1273)

 

So true. Zo mooi als ik dit wel leef. Dan doen de dingen zichzelf, kan het leven verschijnen in de onbegrensde ruimte die ik ben (mijn leerlingen herkennen bovenstaande zin vast wel :-)). Dan is het nog niet altijd makkelijk, maar de identificatie met de gedachten en het lijden of ongemak verdwijnt. En dan is er een moeiteloosheid en warempel ook weer een heerlijk genieten. Enjoy the Joy lieve mensen. En ook het lijden. Zonder bemoeienis met gedachten is het allemaal zoveel lichter.

 

 

Groet uit mijn hart,
Sabine


mfn2 1500